Prezydent Ukrainy podpisał ustawę, która kończy proces tworzenia Sił Operacji Specjalnych Ukrainy w ramach Sił Zbrojnych Ukrainy. Równocześnie ustanowiono święto Sił Operacji Specjalnych na 29 lipca.

„To ważny dzień w historii ukraińskiego specnazu i uroczyste wydarzenie, będące efektem wspólnych i skoordynowanych działań wielu ludzi (…) ta ustawa jest wymogiem czasów, w których potencjał obronny Ukrainy powinien być o wiele efektywniejszym” – powiedział Poroszenko podczas spotkania z przedstawicielami Sił Operacji Specjalnych Ukrainy.

Dokument wskazuje status prawny i możliwości zastosowania Sił Operacji Specjalnych, zarówno samodzielnie jak i we współpracy z innymi pododdziałami Sił Zbrojnych Ukrainy w celu ochrony interesów narodowych Ukrainy. Ustawa spełnia standardy analogicznych dokumentów obowiązujących w krajach NATO.

Na podstawie: president.gov.ua, facebook.com/petroporoshenko

Blisko sto lat temu padły słynne słowa marszałka Józefa Piłsudskiego, który podczas spotkania z liderem Ukraińskiej Republiki Ludowej, Semenem Petlurą, stwierdził, iż nie może być wolnej Polski bez wolnej Ukrainy. Na początku XXI wieku Polska i Ukraina ponownie stoją u progu wielkich wyzwań w sferze bezpieczeństwa. Ponownie niezwykle dużo zależy od podejmowania wspólnych, dalekowzrocznych działań w tym obszarze, w każdym z jego wymiarów: polityczno-wojskowym, gospodarczym, informacyjnym, energetycznym i innych.

Wydaje się, że w obu krajach zbyt mało uwagi poświęca się długofalowemu myśleniu o współpracy polsko-ukraińskiej. Opinia publiczna „przypomina” sobie o jednym z najbliższych (nie tylko geograficznie przecież, ale także mentalnie i kulturowo) sąsiadów głównie przy okazji dramatycznych wydarzeń lub w związku z różnymi rocznicami wspólnej, nierzadko trudnej i tragicznej historii. Nawet wówczas dyskusja skupia się jedynie wokół niewielkiego wycinka relacji, zupełnie pomijając szerszy kontekst stosunków polsko-ukraińskich. Z kolei refleksja dotycząca płaszczyzny strategicznej pozostaje praktycznie nieobecna.

Wobec powyższego, w gronie kilku organizacji oraz grupy ekspertów z Polski i Ukrainy narodził się pomysł zmiany tego stanu rzeczy. Podjęliśmy się periodycznego opracowywania rekomendacji dla rządów obu państw, dotyczących aktualnych problemów wzajemnych relacji, a także organizacji regularnych spotkań poświęconych analogicznej tematyce pod nazwą „Polsko-Ukraińskiego Forum Strategicznego” dotyczących poszczególnych sektorów stosunków Polski i Ukrainy, wierząc, że działania te pomogą w rozwijaniu współpracy na linii Kijów-Warszawa. Pierwsze „Rekomendacje” pojawiły się na przełomie stycznia i lutego 2016 roku w formie publikacji wydanej przez Fundację Centrum Badań Polska-Ukraina w języku polskim, ukraińskim i angielskim. Z kolei pierwsze spotkanie i dyskusja na aktualne tematy, związane głównie ze zjawiskiem wojny informacyjnej, odbyło się na przełomie marca i kwietnia 2016 roku we Lwowie, w siedzibie lokalnej filii Narodowego Instytutu Badań Strategicznych.

Kontynuacją i połączeniem obu wspomnianych inicjatyw było spotkanie w formie debaty ekspertów, które odbyło się 20 lipca 2016 roku we Lwowie, zorganizowane przez Fundację Centrum Badań Polska-Ukraina  i organizację Ukraińskie Projekty Medialne dzięki wsparciu Międzynarodowej Fundacji Odrodzenie. Wzięło w nim udział kilkunastu ekspertów reprezentujących stronę ukraińską (w tym: Ministerstwo Obrony Ukrainy, Narodowy Instytut Badań Strategicznych we Lwowie i Użhorodzie, Centrum Inicjatyw Społecznych, Centrum Badań Armii, Konwersji i Rozbrojenia, portal „Defence Express”, Narodową Akademię Administracji Publicznej przy Prezydencie Ukrainy oraz Centrum Badań Problemów Bezpieczeństwa Regionalnego i Międzynarodowego we Lwowie) oraz stronę polską (Fundację im. Kazimierza Pułaskiego, portale Defence24.pl i Biznesalert.pl, Fundację Otwarty Dialog oraz Portal Polsko-Ukraiński polukr.net).

Podczas obrad konferencji omówiono aktualne kwestie związane z sytuacją geopolityczną Polski i Ukrainy, przede wszystkim w kontekście trwającej przez cały czas rosyjskiej agresji na Donbasie, jak również możliwości rozwoju współpracy pomiędzy oboma krajami, zwłaszcza wobec nowych wyzwań (takich jak walka w sferze informacyjnej) jak i możliwości skorzystania przez stronę ukraińską z polskich doświadczeń w sferze reform wewnętrznych, realizowanych po 1989 roku. Istnieją także szerokie możliwości współpracy przy realizacji strategicznych projektów gospodarczych w sferze energetyki – zwłaszcza budowy nowych odcinków sieci przesyłowych, które będą sprzyjać dywersyfikacji dostaw oraz uniezależnieniu się Warszawy i Kijowa od dostaw z Rosji. Mowa była także o współpracy pomiędzy siłami zbrojnymi obu krajów, wymianie doświadczeń (m.in. w ramach misji pokojowych jak i podczas wspólnych ćwiczeń i manewrów, a także w ramach wielonarodowych formacji wojskowych takich jak Brygada Litewsko-Polsko-Ukraińska LITPOLUKRBRIG), jak również o stanie i możliwości współpracy pomiędzy sektorami przemysłu zbrojeniowego Polski i Ukrainy, gdzie nadal znaczna część potencjału pozostaje niewykorzystana.

Co charakterystycznie i niezwykle istotne – bez większego trudu można było zaobserwować zbieżność spostrzeżeń uczestników z Polski i Ukrainy na większość omawianych problemów. Choć podejście do niektórych kwestii ma swoje specyficzne cechy z polskiego czy ukraińskiego punktu widzenia, to różnice te nie przesłaniają zasadniczego postrzegania danej sytuacji. Wynika to z podobnie definiowanych interesów, podobnego sposobu percepcji wyzwań i aktualnych zagrożeń, co zresztą nie może dziwić, wobec zbliżonych uwarunkowań, w jakich funkcjonują oba kraje. Jest to dobry prognostyk na przyszłość – pokazuje bowiem, że potrzeba współpracy pomiędzy Polską a Ukrainą jest dostrzegana po obu stronach granicy, niezależnie od trwających równolegle dyskusji na tematy związane z tragiczną historią relacji obu narodów. Niezmiernie ważnym jest, by dyskusje, a nawet spory wokół przeszłości nie przesłaniały obu krajom perspektyw na przyszłość. Idee współpracy zarówno bilateralnej jak i w szerszym wymiarze: w formule przestrzeni bałtycko-czarnomorskiej czy współpracy wokół idei tzw. Europy Karpat mają bowiem wielu zwolenników i przy założeniu nadania im wymiaru konkretnych projektów (w tym zwłaszcza infrastrukturalnych) mogą przynieść wymierne rezultaty.

Planowana jest organizacja kolejnych podobnych spotkań w formule Polsko-Ukraińskiego Forum Strategicznego, które będą poświęcone także innym obszarom relacji polsko-ukraińskich: przede wszystkim energetyce i kwestiom polityki historycznej oraz związanymi z tym tematem kontrowersjami.

Dariusz Materniak

Fot. Andrij Polikowskij

Państwowa Służba Przygraniczna Ukrainy poinformowała o uruchomieniu przez Rosję platformy wiertniczej w strefie ekonomicznej Ukrainy na Morzu Czarnym, w obszarze odesskich i holicyńskich pól gazowych. W bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się także rosyjskie statki.

Nagranie wideo, wykonane z powietrza, przedstawiające platformę i towarzyszące jej jednostki DPSU przedstawiła w poniedziałek, 25 lipca. Ruch jednostek rosyjskich w obszarze wokół platformy jest obserwowany od 16-17 lipca, kiedy wyszły one z portu na okupowanym Krymie. Na ich pokładach zaobserwowano m.in. osoby uzbrojone w broń palną.

„Obecność jednostek zabezpieczenia pod banderą Rosji może świadczyć o prowadzeniu nielegalnego zwiadu i wydobyciu surowców naturalnych bez odpowednich pozwoleń strony ukraińskiej” – napisano w powiadomieniu.

W okolicy zaobserwowano także dwa rosyjskie okręty wojenne, w tym okręt wyposażony w aparaturę pozwalającą na zbieranie i analizę informacji wywiadowczych. Najprawdopodobniej fakt ten ma związek z ćwiczeniami „Sea Breeze 2016”, które odbywają się na poligonie „Szeroki Łan” koło Mikołajewa.

Na podstawie: dpsu.gov.ua

Zdaniem posła Platformy Obywateskiej Marcina Święcickiego uchwalona przez Sejm w piątek, 22 lipca, rezolucja ws. ludobójstwa na Wołyniu była niepotrzebnym krokiem.

„Uważam, że ta rezolucja nie jest potrzebna. Oczywiście, że trezba oddać cześć ofiarom, dbać o ich pochówek, ale lepiej robić to wspólnie ze stronę ukraińską niż osobno” – powiedział Święcicki w komentarzu dla agencji Ukrinform.

Zdaniem posła również dla ustanowienia Dnia Pamięci ofiar Wołynia nie było potrzebne ustanawianie rezolucji z użyciem terminu ludobójstwa. Z kolei brak takiej uchwały w żaden sposób nie ograniczałby możliwości pracy IPN-u, który może nadawać taką kwalifikację popełnianym zbrodniom, co zresztą miało miejsce w przeszłości.

Zdaniem Marcina Święcickiego przyjęcie uchwały przez Sejm nie polepszy relacji polsko-ukraińskich, a w tej chwili jakakolwiek eskalacja nie jest pożądaną. „Lepiej nie robić niczego nadzwyczajnego i przeczekać sytuację” – powiedział Święcicki.

Na podstawie: ukrinform.ua

20 lipca oddano do użytkowania ostatni brakujący odcinek autostrady A4 pomiędzy Rzeszowem a Jarosławie. Trasa biegnie przez całą południową Polskę – od granicy polsko-niemieckiej do przejścia granicznego w Korczowej/Krakowcu na granicy polsko-ukraińskiej.

Autostrada jest już przejezdna, choć prace wykończeniowe na ostatnim, liczącym 41 km odcinku mają potrwać do października br.

Autostrada A4 biegnie od wspomnianego przejścia w Korczowej przez Rzeszów, Kraków, Katowice, Opole, Wrocław i Legnicę do Niemiec. Jej łączna długość do 673 km.

Na podstawie: zaxid.net, uk.wikipedia.org

„Decyzja polskiego Sejmu nie ma ninc wspólnego z szanowaniem pamięci zabitych, a jest instrumentalizacją minionego konfliktu dla zdobycia politycznych dywidend dzisiaj” – stwierdził szef ukraińskiego IPN, Wołodymyr Wiatrowycz, komentując uchwałę polskiego Sejmu ws. ludobójstwa na Wołyniu.

Zdaniem Wiatrowycza, taka uchwała jest rezultatem „narastającej antyukraińskiej histerii i niechęcią do zmierzenia się z trudną historią Polski”. Ukraiński historyk wyraził również ubolewanie, że w Sejmie nie znalazła się siła polityczna, która odważyłaby się na powstrzymanie niepotrzebnych politycznych sprzeczek wokół przeszłości.

„Zaproponowana przez stronę ukraińską formuła „wybaczamy i prosimy o wybaczenie” to faktycznie jedyna możliwość zakończenia konfliktu wokół przeszłości. Ale tym razem ukraińska ręką wyciągnięta na zgodę zawisła w powietrzu” – stwierdził Wiatrowycz.

Zdaniem szefa IPN, choć ta uchwała przekreśla część dorobku polsko-ukraińskiego dialogu, staje się on jeszcze bardziej potrzebnym. Wyraził on nadzieję na kontynuowanie prac polsko-ukraińskiego forum historyków, zapoczątkowanego w zeszłym roku.

Na podstawie: facebook.com/volodymyr.viatrovych

Zdaniem prezydenta Ukrainy Petro Poroszenki, dzisiejsza uchwała Sejmu RP ws. uznania wydarzeń na Wołyniu z lat 1943-45 za ludobójstwo zostanie wykorzystana do politycznych spekulacji wokół relacji polsko-ukraińskich.

„Jednak mimo tego, powinniśmy powrócić do słów Jana Pawła II – wybaczamy i prosimy o wybaczenie. Tylko wspólnymi krokami możemy dojść do pojednania i wybaczenia. Tylko razem możemy wyjaśniać fakty z tragicznych stronnic naszej wspólnej historii. Wierzę, że będziemy dalej iść tym szlakiem” – powiedział ukraiński prezydent komentując uchwałę.

Za przyjęciem uchwały ws. uznania Zbrodni Wołyńskiej za ludobójstwo opowiedziało się 432 posłów.

Na podstawie: president.gov.ua

„Na uchwałę polskiego Sejmu w sprawie uznania wydarzeń na Wołyniu za ludobójstwo będzie odpowiedź ukraińskich polityków, którzy stwierdzą, że miało miejsce także ludobójstwo ze strony polskiej. Czeka nas okres oświadczeń i wzajemnego obwiniania się” – napisał na Facebooku Andrij Deszczyca, ambasador Ukrainy w Polsce.

Ambasador wyraził żal z powodu faktu, iż polscy parlamentarzyści uznali jednostronną, polityczną ocenę sytuacji, a nie fachowe badania ekspertów z obu krajów. „Szczególnie przykrym jest, że część polskich polityków, przyjmując uchwałę o upamiętnieniu ofair Wołynia nie wzięła pod uwagę propozycji strony ukrańskiej w kwestii upamiętnienia wspólnej, tragicznej historii” – napisał Deszczyca.

Według Andrija Deszczycy należy oczekiwać odpowiedzi strony ukraińskiej i uznania, że również działania polskiego podziemia wobec ukraińskiej ludności cywilnej były ludobójstwem. „Ukraińcy sami powinni ocenić swoją historię i osądzić winnych za zbrodnie, ale (…) trzeba oddzielić zbrodnie przeciwko ludności cywilnej od całości procesu walki o niezależność Ukrainy” – stwierdził dyplomata.

„Trzeba pokazać przyszłym pokoleniom Polaków i Ukraińców, że jesteśmy ponad działania tych, którzy próbują nas poróżnić – i powinniśmy być silni duchem, by zachować jedność, pokój oraz solidarność między naszymi narodami” – powiedział Andrij Deszczyca.

Na podstawie: facebook.com/andrij.deshchcyca

Sejm RP przegłosował uchwałę, w której nazwano zbrodnię wołyńską ludobójstwem. Projekt poparło 432 deputowanych, 10 wstrzymało się od głosu.

Debata nad projektem, będącym modyfikacją projektu autorstwa partii „Prawo i Sprawiedliwość” odbyła się w środę, 20 lipca, po czym został on skierowany do dalszych prac w komisji w ramach trzeciego czytania.

W przyjętej uchwale wyrażono wdzięczność polskim organizacjom podziemnym, zwłaszcza Armii Krajowej za działania na rzecz obrony ludności cywilnej w tym czasie, a także tym Ukraińcom, którzy „stawali w obronie ofiar”. Zwrócono również uwagę na ukraińskie ofiary polskich akcji odwetowych, także wśród ludności cywilnej.

W uchwale znalazł się także zapis o solidarności z Ukrainą, która współczesnie walczy z agresją zewnętrzną o swoją integralność terytorialną.

Na podstawie: sejm.gov.pl

„Obecnie obserwujemy kolejny epizod zaostrzenia relacji polsko-ukraińskich. Stało się tak, gdy do władzy w Polsce doszła siła polityczna, która próbuje zrujnować konstrukcję pamięci europejskiej, opartej na pojednaniu. Jednak ten epizod nie jest w stanie zmienić startegicznych relacji Kijowa i Warszawy” – powiedział ukraiński historyk Jarosław Hrycak, komentując zamiar polskiego Sejmu dotyczący przyjęcia uchwały ws. ludobójstwa Polaków przez OUN i UPA w latach 40. XX wieku.

Zdaniem Jarosława Hrycaka nie warto przywiązywać zbyt wielkiej uwagi do aktualnych wydarzeń. „Byłem uczestnikiem akcji na rzecz polsko-ukraińskiego pojednania, co czasem wiele kosztowało” – powiedział Hrycak. Dodał, że aktualna sytuacja jest wynikiem dojścia do władzy partii politycznej, która „próbuje przekreślić to, co działo się ostatnie 25 lat w Polsce”.

Historyk pozytywnie ocenił m.in. wymianę listów pomiędzy polskimi i ukraińskimi prezydentami oraz elitami politycznymi, jaka miała miejsce w czerwcu br.

„Niezależnie od tego, kto doszedłby do władzy, oba kraje nadal będą sojusznikami – choćby ze względu na Rosję” – powiedział Jarosław Hrycak.

Na podstawie: