Podczas V posiedzenia Polsko-Ukraińskiego Forum Historyków zostały omówione kwestie związane z wydarzeniami na Chełmszczyźnie i wschodniej Lubelszczyźnie w latach 1942-44.

W ramach forum na temat „Chełmszczyzna/Wschodnia Lubelszczyczna w 1942 roku” głos zabrali ze strony ukraińskiej prof. Jurij Makar, kierownik katedry stosunków międzynarodowych Uniwersytetu w Czerniowcach, a ze strony polskiej – prof. Igor Haładyga, kierownik Wydziału Badań Historycznych Polskiego IPN w Gdańsku.

Podczas obrad wystąpili także ukraiński badacz z Toronto w Kanadzie Mirosław Iwanik, dr Mariusz Zajączkowski z IPN w Lublinie, a także dr Mirosław Szumiła, kierownik Wydziału Badań Historycznych IPN.

Kolejne spotkanie Forum zaplanowano na marzec 2018 roku w Polsce. Ma ono być poświęcone problematyce związanej z wydarzeniami we wschodnie Galicji w latach 1943-45. Z kolei podczas jesiennego posiedzenia w 2018 roku mają zostać omówione kwestie związane z wpływem kwestii Karpackiej Ukrainy w 1939 roku na relacje polsko-ukraińskie.

Polsko-Ukraińskie Forum Historyków działa od 2015 roku, spotykając się dwa razy w roku w Polsce i na Ukrainie.

Na podstawie: memory.gov.ua

W niedzielę, 22 października dwudniową wizytę na Ukrainie rozpoczął wicepremier i minister kultury RP, Piotr Gliński.

Minister, wraz ze swoim ukraińskim odpowiednikiem Jewhenem Niszczukiem, zastępcą ministra spraw zagranicznych Bartoszem Cichockim i ambasadorem RP na Ukrainie Janem Piekło wzięli udział w uroczystościach, które w niedzielne popołudnie odbyły się na cmentarzu ofiar zbrodni stalinowskich w Bykowni, gdzie pochowani są m.in. polscy oficerowie zamordowani w Zbrodni Katyńskiej,

„Wszyscy, którzy zapłacili życiem za bycie Polakami zasługują na to, by prawda o ich losie nie była zapomnianą” – powiedział podczas uroczystości Piotr Gliński. „Chylę czoło w tym uświęconym dla naszych dwóch narodów miejscu, gdzie co roku przychodzimy by uszanowań pamięć tych tysięcy zabitych, w tej jednej z największych zbiorowych mogił Europy” – dodał z kolei ukraiński minister kultury, Jewhen Niszczuk.

W poniedziałek, 23 października Piotr Gliński spotkał się z ministrami kultury i sprawiedliwości Ukrainy. Podczas spotkań omówiono kwestie związane z poszukiwaniem i ekshumacją ofiar zbrodni na Ukrainie, w tym kwestie związane z udzieleniem pozwolenia stronie polskiej na dalsze poszukiwanie ofiar zbrodni popełnionych na Polakach w czasie II wojny światowej. Omówiono także kwestie związane ze wsparciem działań na rzecz wejścia Ukrainy do UE.

Na podstawie: facebook.com/PolishEmbassyKyiv, mkidn.gov.pl, mincult.kmu.gov.ua

Polska i Węgry inaczej oceniają kwestie implementacji ukraińskiej ustawy oświatowej, wobec czego Warszawa zdystansowała się od propozycji węgierskiego ministra spraw zagranicznych ws. wspólnego protestu w tej sprawie – powiedział szef polskiego MSZ Witold Waszczykowski w wywiadzie dla gazety „Valasz”.

„Nie będę tego oceniać, jako że jest to dwustronna kwestia w relacjach pomiędzy Węgrami a Ukrainą. Nie chcemy polityzować tego problemu, biorąc pod uwagę trudności, z jakimi zmaga się Ukraina wobec rosyjskiej agresji. Jestem przekonany, że sytuację można rozwiązać spokojnie i bez emocji” – powiedział minister spraw zagranicznych RP. Dodał, że podobne stanowisko przedstawił szefowi węgierskiego MSZ, Peterowi Sijrato.

W ocenie strony polskiej, przedstawiciele mniejszości narodowych powinni znać oba języki – własny i państwowy.

Ponadto, według polskiego MSZ, Warszawa nie widzi możliwości realizacji przeglądu umowy stowarzyszeniowej pomiędzy UE a Ukrainą. „Polska zachęca partnerów z Węgier i Ukrainy do rozwiązania kwestii spornych za pomocą dialogu i z poszanowaniem praw mniejszości narodowych, jak również porozumień dwu- i wielostronnych” – napisano w stanowisku polskiego MSZ w tej sprawie.

Na podstawie: msz.gov.pl, valasz.hu, rp.pl, ukrinform.ua

Przedstawiciele władz Ukrainy, Węgier oraz węgierskiej mniejszości narodowej na Ukrainie ustalili, że implementacja ustawy oświatowej przyjętej na Ukrainie będzie realizowana na bazie wspólnych uzgodnień.

Decyzje w tej sprawie zapadły podczas spotkania ukraińskiej minister oświaty, Lilii Hryniewicz i ministra ds. zasobów ludzkich Węgier, Zoltana Bałogi. Podczas rozmów uzgodniono także, iż obie strony zaczekają na oceny Komisji Weneckiej w tej sprawie.

„Cieszy mnie konstruktywny dialog, który odbywa się między nami. Chciałbym również, aby społeczeństwo Ukrainy rozumiało, że chcemy tylko pokazać stanowisko mniejszości węgierskiej na Ukrainie. Dla Budapesztu jest dobrym to, co jest dobre dla Węgrów na Ukrainie. Rozumiemy też stanowisko Ukrainy, aby wszyscy jej obywatele znali język państwowy” – powiedział Zoltan Bałog po spotkaniu z ukraińską minister, wyrażając nadzieję na dalszy konstruktywny dialog.

Z kolei Lilia Hryniewicz po raz kolejny przypomniała, że nie są planowane zmiany w procesie nauczania mniejszości narodowych, dopóki nie zostaną przygotowane odpowiednie dokumenty wykonawcze. „Sposób implementacji ustawy będzie opisany w innych aktach prawnych. Ma on uwzględniać specyfikę tych mniejszości narodowych, także tych, które posługują się językami niesłowiańskimi” – powiedziała minister.

Kwestia nauczania języka węgierskiego dotyczy głównie obwodu zakarpackiego – 74 szkół z ponad pięcioma tysiącami uczniów (w roku szkolnym 2016/17).

Podobne uzgodnienia zapadły kilka dni temu podczas rozmów przedstawicieli strony ukraińskiej z władzami Polski. Porozumienie w tej sprawie ma przyjąć formę odrębnej deklaracji, która jest właśnie opracowywana.

Na podstawie: mon.gov.ua

Umowa podpisana pomiędzy polską firmą a Ukrtransgazem pozwala na dostęp PGNiG do ukraińskiego systemu gazociągów, co pozwoli na realizację bezpośrednich dostaw do klientów na Ukrainie.

Jak stwierdził przedstawiciel PGNiG, Maciej Woźniak, „umowa z Ukrtransgrazem jest kolejnym etapem rozwoju działalności handlowej PGNiG na Ukrainie”. Dodał, że firma uważnie obserwuje sytuację na rynku gazowym Ukrainy i wykorzystuje możliwości intensyfikacji działań na tym obszarze.

Od sierpnia 2016 roku do połowy 2017 roku PGNiG dostarczyła na Ukrainę 660 mln metrów sześciennych gazu ziemnego. Dostawy te były realizowane przez punkt tranzytowy w Hermanowicach. Podpisane porozumienie pozwoli na rozszerzenie możliwości dostaw na inne miejsca.

Ponadto, aktualnie nadal trwa rozbudowa punktu przesyłu gazu na odcinku Hermanowice-Strachocina. Jego ukończenie ma pozwolić na dalsze zwiększenie możliwości przesyłu gazu na Ukrainę. Inwestycję realizuje spółka PGNiG-Technologie. Planowany termin ukończenia tej inwestycji to 2019 rok.

Na podstawie: gazownictwo.wnp.pl, ukrinform.ua

Wielonarodowa Brygada im. Wielkiego Hetmana Konstantego Ostrogskiego uczestniczyła w obchodach 200 rocznicy śmierci Tadeusza Kościuszki.

Uroczystość rozpoczęła się 14 października Mszą Św. w Kościele Garnizonowym, przy udziale szkół oraz przedstawicieli stowarzyszeń i wojskowych instytucji. W kolejnej części uroczystości miał miejsce przemarsz do głazu-pomnika gen. Tadeusza Kościuszki. Obchodom towarzyszyły przemowy i złożenie kwiatów pod pomnikiem.

Następnego dnia uroczystości przeniosły się do Muzeum Wsi Lubelskiej, gdzie obecni byli przedstawiciele lokalnych władz i uczestnicy obchodów. Poprzez uczestnictwo w 200 rocznicy śmierci Tadeusza Kościuszki, Wielonarodowa Brygada dołączyła się do ogólnopolskiej akcji upamiętnienia sławnego bohatera walczącego za „wolność naszą i waszą”.

Major Tomasz Pędzik

10 grudnia br. wraz ze zmianą rozkładów jazdy, Koleje Ukraińskie zamierzają uruchomić połączenie kolejowe na trasie Odessa-Przemyśl.

O nowym połączeniu poinformował na twitterze pełniący obowiązki szefa Ukrzaliznicji, Jewhen Krawcow. Zgodnie z dostępnymi na tą chwilę informacjami pociąg ma kursować codziennie i zatrzymywać się m.in. we Lwowie, Chmielnicki, Tarnopolu i kilku innych miastach.

Już teraz dostępne są dwa połączenia kolejowe z Przemyśla do Kijowa. Podróż trwa ok. 7 godzin, włącznie z czasem potrzebnym na odprawę i przekroczenie granicy.

Między 16 a 27 października pociągi na trasie Kijów-Przemyśl kursują tylko do stacji Medyka w związku z realizowanymi pracami na torach.

Na podstawie: twitter.com/uz_gov_ua,  twitter.com/Kravtsov_e

W dniach 15-16 września na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa „Prawa człowieka i tożsamość narodowa w kontekście procesu integracji europejskiej Ukrainy”.

Organizowane wydarzenie zgromadziło prawie 50 naukowców i praktyków, reprezentujących 13 ośrodków badawczych z Polski oraz 5 uniwersytetów z Ukrainy. Konferencji towarzyszyło podpisanie listu intencyjnego dotyczącego nawiązania stałej współpracy naukowo-dydaktycznej przez Wydział Prawa i Administracji UŁ oraz Wydział Prawno-Ekonomiczny Uniwersytetu Narodowego im. I.I. Mecznykowa w Odessie. Spotkanie było ponadto okazją do rozwinięcia współpracy między uczelnią w Łodzi a Centrum Prawa Polskiego Kijowskiego Uniwersytetu Narodowego im. Tarasa Szewczenki.
Fot. Konrad Jęcek

Prodziekan Wydziału Prawa i Administracji UŁ, prof. dr hab. Teresa Wyka oraz Dziekan Wydział Prawno-Ekonomiczny Uniwersytetu Narodowego im. I.I. Mecznykowa w Odessie, prof. dr  Wiaczesław Truba, przywitali uczestników i gości konferencji, składając jednocześnie podpisy pod specjalnym memorandum zakładającym dalszą współpracę w przedmiocie wymiany studentów, doktorantów oraz pracowników naukowych pomiędzy największymi uczelniami Łodzi i  Odessy. Konferencję oficjalnie otworzył kierownik Katedry Prawa Międzynarodowego i Stosunków Międzynarodowych Wydziału Prawa i Administracji UŁ, prof. dr hab. Piotr Daranowski, w towarzystwie przedstawicielki Konsula Honorowego Ukrainy w Łodzi, pani Julii Rabcun, reprezentanta Regionalnego Ośrodka Debaty Międzynarodowej w Łodzi oraz prowadzących konferencję, dr. Tomasza Lachowskiego z Uniwersytetu Łódzkiego i Witalija Mazurenki z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego im. Jana Pawła II.
Fot. Konrad Jęcek

Merytoryczną część konferencji rozpoczął wykład prof. dr. hab. Jacka Skrzydło z Katedry Prawa Międzynarodowego i Stosunków Międzynarodowych Wydziału Prawa i Administracji, dotyczącego roli Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dla procesów demokratyzacji i budowy państwa rządów prawa w regionie Europy Środkowo-Wschodniej, doświadczeń niezwykle istotnych z perspektywy dzisiejszych wyzwań stojących przed Ukrainą. Wykład stanowił znakomite wprowadzenie do pierwszego panelu dyskusyjnego wydarzenia, odnoszącego się do problematyki reformy wymiaru sprawiedliwości na Ukrainie – odbywającego się w warunkach wciąż trwającego konfliktu zbrojnego na Donbasie oraz dialogu sądowego toczonego przez sądy ukraińskie z międzynarodowymi, na czele z Europejskim Trybunałem Praw Człowieka w Strasburgu.

Dr Kateryna Karmazina z Wydziału Prawno-Ekonomicznego Uniwersytetu Narodowego im. I.I. Mecznykowa w Odessie pokazała ciekawy kontekst praktyki krajowej dotyczącej ochrony praw człowieka na Ukrainie, zwracając szczególną uwagę na trudność w pełnej realizacji praw w warunkach toczącej się wojny we wschodniej części Ukrainy. Następnie, uczestnicy konferencji w swoich wystąpieniach dotknęli problematyki reformy wymiaru sprawiedliwości na Ukrainie, w tym wyboru nowego składu ukraińskiego Sądu Najwyższego (Tetiana Juszczenko z The Ukrainian Institute of the Future oraz dr Michał Jabłoński z Uniwersytetu Warszawskiego). Dr Roman Marusenko z Kijowskiego Uniwersytetu Narodowego im. Tarasa Szewczenki przybliżył orzecznictwo Trybunału w Strasburgu i jego wpływ na sądy ukraińskie, a Bartosz Soloch z Uniwersytetu Łódzkiego wskazał na prawne następstwa toczonego dialogu pomiędzy Federalnym Sądem Konstytucyjnym Niemiec a Europejskim Trybunałem Praw Człowieka, mogącego służyć za pewien wzorzec współpracy sądu krajowego z międzynarodowym, choć niepozbawionej tarć. Dyskusje w przedmiocie oddziaływania czynników międzynarodowych na krajowy wymiar ochrony praw obywateli, ale i interesów państwa ukraińskiego, zakończyło wystąpienie dr. Adama Lelonka, analityka portalu Defence24.pl oraz prezesa Centrum Analiz Propagandy i Dezinformacji. Dr A. Lelonek podniósł konieczność prawnego uregulowania pewnych obszarów niezwykle wrażliwych na skutki polityki wojny informacyjnej i propagandy kreowanej przez Federację Rosyjską – tak w przypadku Polski, jak i Ukrainy.
Prof. dr hab. Jacek Skrzydło i Julia Rabcun z Konsulatu Honorowego Ukrainy w Łodzi / Fot. Konrad Jęcek

Działalność Kremla w stosunku do Ukrainy zdominowała również drugą część dyskusji, poświęconą wdrażaniu mechanizmów sprawiedliwości okresu przejściowego (transitional justice) na Ukrainie oraz wojnie na Donbasie. Co ważne podkreślenia, uczestnicy konferencji zgodzili się z oceną aneksji Krymu oraz konfliktu we wschodniej części Ukrainy jako przykładu agresji Rosji oraz zaklasyfikowali trwające wydarzenia w części obwodów donieckiego i ługańskiego jako fakt międzynarodowego konfliktu zbrojnego z Rosją jako agresorem (wpływającej – bezpośrednio oraz pośrednio, przy wykorzystaniu prorosyjskich separatystów – na suwerenność oraz integralność terytorialną państwa ukraińskiego).

Dr Igor Lyubashenko z SWPS Uniwersytetu Humanistycznospołecznego w Warszawie przedstawił niezwykle skomplikowaną tkankę mechanizmów sprawiedliwości okresu przejściowego na Ukrainie – odnoszących się zarówno do rozliczeń z reżimem Wiktora Janukowycza, ostatecznym odrzuceniem dziedzictwa radzieckiego oraz wykorzystaniem ich w czasie trwającego konfliktu na Donbasie. Temat instrumentów transitional justice zorientowanych na rozwiązanie wojny na wschodzie Ukrainy, w tym ukarania winnych najpoważniejszych zbrodni, włączając przypadki zbrodni wojennych oraz zbrodni przeciwko ludzkości, kontynuowała dr Żanna Balabaniuk z R&C Kyiv Group LLC, a Mateusz Piątkowski z Uniwersytetu Łódzkiego przeprowadził dokładną analizę konfliktu z perspektywy międzynarodowego prawa humanitarnego. Ciekawy i niezwykle ważny aspekt problemu separatyzmu na Ukrainie, nie tylko na Donbasie, ale i potencjalnie na Zakarpaciu (separatyzm węgierski lub rusiński) zaprezentowała dr Magdalena Lachowicz z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, a Mateusz Ziembicki z Uniwersytetu w Białymstoku skoncentrował się na pojęciu wojny hybrydowej i jej obecności w relacjach Ukrainy z Rosją oraz Rosji ze światem euroatlantyckim.
Fot. Konrad Jęcek

Pierwszy dzień konferencji zakończył panel przybliżający obraz praktycznego wymiaru implementacji międzynarodowych standardów ochrony praw człowieka do poszczególnych gałęzi prawa krajowego Ukrainy. Prof. dr hab. Oleksij Pronewycz z Kijowskiego Uniwersytetu Narodowego im. Tarasa Szewczenki poświęcił swoje wystąpienie niezwykle istotnej kwestii reformy policji na Ukrainie. Jego kolega z Kijowa, Andrij Petrenko, w swoim referacie rozwinął problematykę ochrony praw człowieka, w tym prawa do prywatności, w związku z wykorzystaniem baz danych i obrotu danymi osobowymi. Przedstawicielki Wydziału Prawno-Ekonomicznego Uniwersytetu Narodowego im. I.I. Mecznykowa w Odessie, prof. dr Ludmiła Tokarczuk oraz dr Anżela Lewenec, odniosły się do aktualnych wyzwań w zakresie zabezpieczenia praw w czasie trwania operacji antyterrorystycznej (ATO) oraz dotyczących sytuacji migrantów i wewnętrznych przesiedleńców w następstwie wojny na Donbasie.
Fot. Konrad Jęcek

Drugiego dnia konferencji, uczestnicy i zaproszeni goście kontynuowali swoje rozważania dotykające różnych wymiarów ochrony praw człowieka na Ukrainie oraz konsekwencji Rewolucji Godności nad Dnieprem. Na szczególną uwagę zasługują tu przede wszystkim referaty: prof. dr hab. Antoniny Kozyrskiej z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, który dotyczył procesu dekomunizacji na Ukrainie oraz związanej z Czerniowieckim Uniwersytetem Narodowym im. Jurija Fedkowycza i organizacją pozarządową Quadrivium, dr Marii Prociuk. Badaczka z ukraińskiej Bukowiny dokonała analizy dyplomacji publicznej Ukrainy w okresie po Euromajdanie, w tym kreślenia kontaktów z najbliższymi sąsiadami, jak Polską czy Rumunią. Ciekawy prawno-filozoficzny kontekst wymiaru promowanego dziś przez władze Rzeczypospolitej pojęcia Międzymorza i współpracy państw regionu widzianej w myśli Bohdana Osadczuka oraz prac paryskiej „Kultury” przedstawił Pawło Łodyn z  Podkarpackiego Uniwersytetu Narodowego im. Wasyla Stefanyka w Iwano-Frankiwsku.

Warto wskazać również na wystąpienie przedstawicielki Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, Magdaleny Sobas, podejmujące trud przedstawienia praktyki ochrony praw człowieka w praktyce polskiego RPO co do zmian w ustawie o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wreszcie, dla pełnego zrozumienia sytuacji na Ukrainie oraz konieczności wprowadzenia niezbędnych reform w obszarze poszczególnych gałęzi prawa – jak prawo karne,  prawo gospodarcze czy prawo administracyjne – nieocenione okazały się referaty ukraińskich gości konferencji, w tym w szczególności: dr Nadiji Newidomej z Narodowego Uniwersytetu Prawnego im. Jarosława Mądrego w Charkowie, dr. Andrija Smitiucha z Uniwersytetu Narodowego im. I.I. Mecznykowa w Odessie czy Oleny Lewczyszyny z Kijowskiego Uniwersytetu Narodowego im. Tarasa Szewczenki.
Fot. Konrad Jęcek

Konferencję naukową „Prawa człowieka i tożsamość narodowa w kontekście procesu integracji europejskiej Ukrainy” zorganizowali pracownicy i doktoranci Katedry Prawa Międzynarodowego i Stosunków Międzynarodowych Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego przy wsparciu Konsulatu Honorowego Ukrainy w Łodzi, Regionalnego Ośrodka Debaty Międzynarodowej w Łodzi, portalu „Obserwator Międzynarodowy”, portalu Polsko-Ukraińskiego polukr.net, portalu Infor.pl oraz Wydawnictwa Bookmarked Publishing&Editing.

Autorzy: dr Tomasz Lachowski i Witalij Mazurenko

Zdjęcia: Konrad Jęcek

Źródło: obserwatormiedzynarodowy.pl

Służba Bezpieczeństwa Ukrainy zatrzymała 9 członków ugrupowania, którzy „na zamówienie kraju-agresora dokonywali akcji prowokacyjnych we Lwowie”.

Podczas rewizji przeprowadzonych w domach zatrzymanych skonfiskowano sprzęt komputerowy i materiały zawierające dowody ich działalności. Członkowie organizacji brali udział w akcjach protestacyjnych na zamówienie strony rosyjskiej, w tym w pobliżu przedstawicielstw dyplomatycznych i konsularnych innych państw. Prowadzili również w Internecie działalność mającą na celu destabilizację sytuacji politycznej w regionie.

Wobec zatrzymanych wysunięto akt oskarżenia z art. 109 Kodeksu Karnego Ukrainy (działania mające na celu obalenie ładu konstytucyjnego) oraz 110 (zamach na integralność terytorialną Ukrainy).

Sami aktywiści organizacji łączą akcję SBU z apelem, który pojawił się na jej stronie w związku z planowanym na 14 października marszem we Lwowie, w którym wzywają oni do usunięcia z kraju oligarchów i zdrajców, wymieniając przy tym m.in. nazwiska Kołomojskiego, Poroszenki, Firtasza, Sadowego i innych polityków. „Uważamy te działania za represje i zemstę władzy za naszą antysystemową działalność we Lwowie” – napisał na Facebooku lider organizacji, Artem Artemenko.

Na podstawie: ssu.gov.ua, facebook.com/tachankainform, facebook.com/artemio.maldini

Według informacji radia RMF FM powstała grupa operacyjno-śledcza złożona z przedstawicieli Polski i Ukrainy. Jej celem będą działania w sprawie ostrzelania z granatnika polskiego konsulatu w Łucku.

Grupa liczy 14 osób, a w jej skład wchodzą prokuratorzy i policjanci z obu państw, jak również przedstawiciele organizacji pozarządowych. Na czele stoi przedstawiciel strony ukraińskiej. Aktualnie trwają uzgodnienia co do kwestii organizacyjnych związane z grafikiem prac i zapewnieniem możliwości działania polskich śledczych na terytorium Ukrainy.

Sprawa ostrzału konsulatu dotyczy wydarzeń z 28 na 29 marca br., gdy budynek polskiego przedstawicielstwa został ostrzelany z przenośnego granatnika RPG. W wyniku ostrzału nikt nie ucierpiał, został uszkodzony dach budynku w którym mieści się konsulat. Strona ukraińska uznaje atak za prowokację i potępiła działania jej organizatorów.

Zaproszenie do prac polskich śledczych jest efektem rozmów pomiędzy prezydentami Polski i Ukrainy.

Na podstawie: rmf24.pl