Kijów, 18 stycznia, UNN. Przebywający z wizytą w Brukseli prezydent RP Andrzej Duda stwierdził, że sytuacja na Ukrainie ma kluczowe znaczenie dla Polski.

„Liczę na wsparcie szefa Rady Europejskiej Donalda Tuska w sprawach dotyczących Ukrainy na forum europejskim” – powiedział Andrzej Duda podczas konferencji prasowej. Dodał, że siłowa zmiana granic Ukrainy to niebezpieczny precedens.

„Tylko trzymanie się zasad prawa międzynarodowego jest gwarancją pokoju. Jeżeli pozwolimy na bezkarne naruszenia norm prawa międzynarodowego, pokój będzie niezmiennie zagrożony” – powiedział prezydent.

Andrzej Duda i Donald Tusk omówili także sytuację w Polsce oraz kwestie związane z kryzysem migracyjnym i dostawami surowców energetycznych.

Na podstawie: unn.com.ua

Prezydent Litwy Dalia Grybauskaite stwierdziła w wywiadzie dla telewizji ICTV, że UE utrzyma sankcje wobec Rosji.

„Europa rozumie i zgadza się z zapisami porozumień w Mińsku, a one nie są wykonywane. Dlatego sankcje zostaną utrzymane” – stwierdziła Dalia Grybauskaite. Zwróciła również uwagę, że do rozwiązania konfliktu należy zastosować instrumenty dyplomatyczne i polityczne, a nie wojskowe.

Sankcje wobec Rosji zostały przedłużone na ostatnim szczycie Unii Europejskiej do 31 lipca 2016 roku.

Na podstawie: ukrinform.ua

Jedną ze szczególnych regulacji prawnych powiązanych z kontekstem stosunków polsko-ukraińskich jest ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Jest to kolejna regulacja tego zagadnienia, które swój początek mają w zmianach terytorialnych po II wojnie światowej.

Tło historyczne zagadnienia

Poważne zmiany granic Polski i krajów regionu związane z wojną oznaczały, że przedwojenni obywatele polscy znaleźli się w nowych granicach krajów Związku Radzieckiego: Ukrainy, Białorusi i Litwy. Osobom narodowości polskiej i żydowskiej, znajdującym się w nowych granicach państw sąsiednich zadeklarowano możliwość przeniesienia się do Polski, na podstawie tzw. umów republikańskich, tj. aktów prawa międzynarodowego, które regulowały stosunki pomiędzy nowym, komunistycznym rządem Polski, a krajami wchodzącymi w skład Związku Radzieckiego, oraz samym Związkiem. Analogiczne reguły zadeklarowano także wobec ludności innych państw, umożliwiając im wyjazd z Polski do Ukrainy, Białorusi, Litwy i Rosji, jednak skala tej migracji była nieporównanie mniejsza.

Regulacje te były szczególnie istotne dla Polski także z tego względu, że na Ziemiach Odzyskanych, zamieszkałych dotąd przez ludność polską i niemiecką, w wyniku ewakuacji Niemców, powstało wiele pustych, niewykorzystanych gospodarstw, budynków i innych nieruchomości. Istniała więc po stronie nowych władz pilna konieczność ich zagospodarowania.

Umowami, które dotyczyły Ukrainy były:

– układ z dnia 9 września 1944 r. pomiędzy Polskim Komitetem Wyzwolenia Narodowego a Rządem Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Rad dotyczącego ewakuacji obywateli polskich z terytorium U.S.R.R. i ludności ukraińskiej z terytorium Polski,

– umowa z dnia 6 lipca 1945 r. między Tymczasowym Rządem Jedności Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej i Rządem Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich o prawie zmiany obywatelstwa radzieckiego osób narodowości polskiej i żydowskiej, mieszkających w ZSRR i o ich ewakuacji do Polski i o prawie zmiany obywatelstwa polskiego osób narodowości rosyjskiej, ukraińskiej, białoruskiej, rusińskiej i litewskiej, mieszkających na terytorium Polski i o ich ewakuacji do ZSRR.

Przebieg tzw. repatriacji

Umowy republikańskie umożliwiały przede wszystkim osiedlenie się w nowych graniach państw na zasadzie przynależności narodowej. Zakrawa na ironię, że internacjonalny komunizm przywiązywał tak dużą wagę do stosowania tej zasady. Żeby zachęcić do wzięcia udziału w „ewakuacji” lub „repatriacji” zagwarantowano także uzyskanie po przeniesieniu porównywalnych podstaw życiowych, w postaci prawa do nieruchomości. Komunistyczna władza zdawała sobie więc sprawę, że perspektywa pozostawienie rodzinnych gospodarstw i domów stanowiłaby największą przeszkodę dla planowanej akcji przesiedleńczej.

Przesiedlenie odbywało się na zasadzie dobrowolności, choć propaganda radziecka sugerowała dość wyraźnie, że korzystanie z tej możliwości uważa za wskazane. Poważnym czynnikiem skłaniającym do opuszczenia własnych domów była też obawa przed kolektywizacją oraz pamięć o prześladowaniach ludności polskiej po wkroczeniu Sowietów w 1939 roku. Nie bez znaczenia były też konflikty narodowościowe na tym obszarze.

Łączone komisje polsko-radzieckie spisywały więc dość starannie stan pozostawianych nieruchomości i wystawiały zaświadczenia o ich powierzchni i podstawowych cechach. Władza radziecka przestrzegała jednak, by ewakuacja wiązała się także ze „sprawiedliwością społeczną” – wyznaczono limit powierzchni domów i gospodarstw, który mógł zostać ujęty w zaświadczeniu.

Zaświadczenia te miały stanowić następnie podstawę do uzyskania rekompensaty po wyjeździe w granicach innego państwa. Pozwalano także wziąć ze sobą majątek ruchomy, w tym zwierzęta i środki pieniężne, choć w wielu przypadkach było to znacznie utrudnione. Co istotne więc, przeniesienie majątku ruchomego pozostawiano możliwościom danej rodziny, natomiast państwo, będące celem ewakuacji miało zagwarantować przekazanie odpowiedniej wielkości nieruchomości. Oznacza to, że w zakresie nieruchomości umowy republikańskie stanowiły tzw. indemnizację, czyli przyjęcie (wzięcie na siebie) roszczeń swoich obywateli wobec drugiego państwa.

W praktyce jednak sytuacja była bardziej skomplikowana. Nie wszystkim umożliwiono ewakuację do swojego państwa. W wielu miejscowościach ludziom deklarującym narodowość polską lokalne władze radzieckie – obawiając się znacznego odpływu ludności – odmawiały uznania ich pochodzenia. W przypadku Ukraińców było to z kolei związane z akcją Wisła. Dodatkowo państwa komunistyczne nie przykładały tak wielkiej wagi do swoich zobowiązań majątkowych. Ze względu na gigantyczną skalę migracji (przeniosło się w tym czasie łącznie ponad milion Polaków), część osób nie uzyskała wbrew zapewnieniom żadnej nieruchomości w Polsce. Większość ludzi otrzymała mniejsze przydziały, niż wynikało to z zaświadczeń, przy czym jak zaznaczono wyżej – także te zaświadczenia nie odzwierciedlały zawsze wielkości pozostawionych majątków. Państwo komunistyczne dbało natomiast o przydział nieruchomości rolnych osobom, które przed wojną były bezrolne.

Ze względu na planowaną kolektywizację w Polsce, akcję przyznawania nieruchomości skończono niedługo po wojnie. Problem niespełnionych obietnic z umów republikańskich pojawił się pod koniec lat 50 XX w. po odwilży, kiedy ludność polska, której uniemożliwiono ewakuację mogła podjąć kolejną próbę wyjazdu do Polski. Kolejny raz problem powstał dopiero po upadku komunizmu. Wtedy też o swoje prawa mogli upomnieć się także ci, którzy w akcji przesiedleńczej nie mogli wziąć udziału, tj. ludzie, którzy walczyli na Zachodzie lub którzy po wojnie musieli przymusowo pozostać na terytorium ZSRR.

Zasady uzyskiwania rekompensaty

Rekompensatę za pozostawione przez obywateli polskich nieruchomości wypłaca państwo polskie. Przesłanką potwierdzenia prawa do rekompensaty jest pozostawienie nieruchomości poza obecnymi granicami państwa, a w granicach przedwojennej Polski. Warunkiem niezbędnym nie jest już udział w tzw. repatriacji tuż po wojnie, ale trzeba wówczas wykazać, że swoją nieruchomość opuściło się w innych okolicznościach związanych z wojną, takich jak emigracja bezpośrednio po wrześniu 1939 r. na Zachód Europy, ucieczka przed czystkami etnicznymi po 1942 r. lub przymusowe wywiezienie w głąb ZSRR.

Ze względu na wielką skalę problemu i możliwości budżetowe, rekompensata ustalona jest na jedynie 20% wartości pozostawionej nieruchomości. Wartość tę ustalają biegli rzeczoznawcy majątkowi.

Polecamy również:
Polskie prawo o cudzoziemcach
Przyczyny powstania odrębnych regulacji prawnych dotyczących cudzoziemców

radca prawny Michał Lelonek
Gładysz & Żerański
Kancelaria prawnicza sp. j.

Według grupy „Informacyjny Sprzeciw” w okolicach Doniecka trwa koncentracja sił prorosyjskich separaystów oraz rosyjskich żołnierzy. Dotyczy to zwłaszcza północno-zachodniej części miasta.

W ciągu ostatnich 48 godzin przybyło w ten rejon co najmiej 6 wozów BMP-2, bateria moździerzy kalibru 82 mm, a rakże granatniki i działa przeciwlotnicze ZU-23. W pobliżu zaobserwowano także inne zgrupowanie złożone m.in. z 6 czołgów i 16 BMP.

W ciągu ostatniej doby pozycje sił ukraińskich zostały ostrzelane ponad 20 razy.

Na podstawie: ukrinform.ua, pravda.com.ua

Rosja wydaje na wypłaty emerytur i innych świadczeń w tzw. Republikach Ludowych DNR i ŁNR ok. 1 mld euro rocznie – informuje niemiecka gazeta Bild, na którą powołuje się agencja UNIAN.

Z analizy wynika, że w obwodzie donieckim wypłaty emerytur pobiera 653 tysięcy emerytów, a w ługańskim – 425 tysięcy. Co miesiąc wypłaty emerytur pochłaniają sumę ok. 30 mld euro.

Kolejnym obszarem, gdzie wydatki musi ponosić Federacja Rosyjska są wypłaty wynagrodzeń dla bojowników obu separatystycznych republik. Są to sumy o wysokości od 90 do 465 euro. Z kolei koszty funkcjonowania administracji obu republik wynoszą ok. 79 mln euro miesięcznie. Do tego dochodzą także koszty dostaw gazu czy energii elektrycznej.

Według gazety Bild, sumy jakie przeznacza Rosja na utrzymywanie separatystów są porównywalne z budżetem mniejszych państw poradzieckich takich jak Armenia.

Źródło: Defense Express

Wizyta Prezydenta Polski Andrzeja Dudy na Ukrainie nie wywołała w środkach masowego przekazu i wśród aktywistów społecznych takich spekulacji jak przyjazd Wiceprezydenta USA Joe Bidena. Nie jest to zresztą zaskakujące, w końcu dziennikarze sprawnie wyłapują sensacje i zawsze dobrze wiedzą, kto pociąga za sznurki w ukraińskiej polityce. To oczywiste, że – niezależnie od warunków – Amerykanie przykuwać będą znacznie więcej uwagi, jako że Stany Zjednoczone to większa siła w międzynarodowej polityce. Jednak nasi sąsiedzi również mają wiele Ukrainie do zaproponowania, szczególnie w kontekście politycznych zmian w Polsce po zwycięstwie prawicowych konserwatystów w wyborach parlamentarnych w październiku 2015 roku.

Przekonujące zwycięstwo w październikowych wyborach parlamentarnych centroprawicowej partii „Prawo i Sprawiedliwość” Jarosława Kaczyńskiego znacząco zmieniło konfigurację polityki zewnętrznej Polski. Do nowego parlamentu nie weszły ugrupowania lewicowe, znalazła się tam natomiast liberalna „Nowoczesna” Ryszarda Petru oraz konserwatywny ruch „Kukiz – 15” Pawła Kukiza.

Biorąc pod uwagę rezultaty wyborów parlamentarnych można przewidzieć, że polityka zagraniczna Polski będzie bardziej samodzielna i narodowo ukierunkowana.

Potwierdzają to nominacje kadrowe w nowym rządzie premier Beaty Szydło.  Minister Spraw Zagranicznych Polski, Witold Waszczykowski, znany jest ze swoich ostrych wypowiedzi, między innymi z krytyki działań swojego poprzednika Radosława Sikorskiego w zakresie rozwiązania konfliktu ukraińsko-rosyjskiego, budowy gazociągu Nord Stream 2, czy też polityki migracyjnej. Aktywne stanowisko W. Waszczykowskiego wobec naszego państwa [Ukrainy] znalazło już swojej odzwierciedlenie w odwołaniu nominacji Marcina Wojciechowskiego na stanowisko Ambasadora Polski na Ukrainie, co eksperci traktują jako polityczne porachunki.

Pozytywną reakcję na Ukrainie wywołało mianowanie na stanowisko Ministra ds. Europejskich Konrada Szymańskiego, który w 2007 roku, mając status eurodeputowanego, był jednym z autorów projektu rezolucji Parlamentu Europejskiego dotyczącej Hołodomoru na Ukrainie w latach 1932-1933.

Najbardziej kontrowersyjne dyskusje wywołało jednak mianowanie Antoniego Macierewicza – który w latach 2005-2007 był pełnomocnikiem rządu do spraw rozwiązania Wojskowych Służb Informacyjnych – na stanowisko Ministra Obrony. Gdy PiS znajdował się w opozycji, Macierewicz był szefem tzw. komisji do spraw badania katastrofy smoleńskiej, która prowadziła alternatywne dochodzenie na temat katastrofy samolotu polskiego prezydenta Lecha Kaczyńskiego, i zakwestionował oficjalnie upublicznione przyczyny tragedii. Macierewicz także dzisiaj nie wyklucza, że polscy urzędnicy stali się ofiarą politycznego zabójstwa. Na stanowisku Ministra Obrony jego uwaga, jak uważają eksperci, skupi się przede wszystkim na kwestii powstrzymywania Rosji i jej agresywnego zachowania, co gra na rękę Ukrainie, która otrzyma wiarygodnego sojusznika w konfrontacji z rosyjską agresją.

Uregulowanie konfliktu w Donbasie zajmuje priorytetowe miejsce na porządku dziennym stosunków dwustronnych Polski i Ukrainy. W sierpniu 2015 roku Prezydent Duda zaproponował rozszerzenie formatu normandzkiego poprzez zaangażowanie dodatkowych państw europejskich, w tym Polski. We wrześniu 2015 roku Duda nazwał wojnę na wschodzie Ukrainy jednym z czterech największych problemów Europy, obok kryzysu demograficznego, napływu imigrantów oraz niestabilności strefy euro.

Nowy polski rząd jest zainteresowany poszukiwaniem nowych formatów uregulowania konfliktu w Donbasie, jeżeli strona rosyjska nadal będzie hamować implementację porozumień z Mińska. PiS wielokrotnie krytykował format normandzki za monopol Francji i Niemiec na reprezentowanie Unii Europejskiej.

Aktywność Warszawy na tym odcinku może zostać wykorzystana przez Kijów do zwiększenia nacisku na Rosję podczas wielostronnych negocjacji oraz posiedzeń organów kierowniczych Unii Europejskiej i NATO.

Ponadto, Polska wspólnie z Ukrainą ma interes w sprzeciwianiu się naciskowi energetycznemu ze stronu Federacji Rosyjskiej. We wrześniu 2015 roku rosyjski koncern energetyczny Gazprom podpisał umowę z europejskimi przedsiębiorstwami E.ON, BASF Wintershall, OMV, ENGIE oraz Royal Dutch Shell o budowie kolejnego rurociągu w Europie (tzw. Nord Stream 2). FR zgadzając się, aby zagraniczne firmy naftowe miały dostęp do pokładów na ich terytorium, planuje w ten sposób pozbyć się zależności od krajów tranzytowych przy dostępie do europejskiego rynku gazu. Dla Kijowa i Warszawy uruchomienie tego gazociągu oznaczać będzie utratę dochodów z tranzytu rosyjskiego gazu. W takich warunkach potrzebna jest ścisła współpraca między rządami obu krajów w celu nacisku na organy regulacyjne Unii Europejskiej, w związku z widocznym naruszenie norm UE podczas realizacji wspomnianego projektu. Innym kierunkiem współpracy może stać się stworzenie wspólnego ukraińsko-polskiego hubu gazowego, który da obu krajom możliwość wykorzystania potencjału alternatywnych do rosyjskich dróg dostaw gazu ziemnego.

Polityka regionalnej dominacji, wypływająca z narodowych priorytetów Polski, nakazuje bardziej aktywne zaangażowanie państwa w zwiększenie bezpieczeństwa regionalnego. Wspierając Ukrainę w przeciwdziałaniu agresji militarnej, Polska w perspektywie długoterminowej zainteresowana jest efektywnością reform obronnych w naszym państwie oraz aktywnie włącza się w organizację szkoleń i ćwiczeń dla ukraińskich wojskowych.

Istotnym elementem, na co wskazuje poziom i znaczenie współpracy regionalnej, jest funkcjonowanie wielonarodowego oddziału wojskowego – polsko-litewsko-ukraińskiej brygady (4500 wojskowych), ulokowanej w pobliżu Lublina. Osiągnięcie zdolności operacyjnej tej brygady, z możliwością jej rozmieszczenia w przypadku eskalacji militarnej w regionie, jest istotnym środkiem odstraszającym. To świadczy o wspólnym stanowisku demokratycznych państw Europy Środkowej i Wschodniej wobec zagrożenia rosyjską agresją. W związku ze wspólnym zagrożeniem i wspólnymi wyzwaniami wojskowo-polityczna współpraca pomiędzy Ukrainą i Polską powinna zostać sformalizowana i usystematyzowana.

Kryzys strefy euro, zmiany w środowisku bezpieczeństwa związane z agresją Rosji na wschodzie Europy, wpłynęły na potrzebę poszukiwania przez Polskę drogi do objęcia regionalnego przywództwa jako przeciwwagi dla zbiorowego braku decyzyjności w ramach UE lub NATO. W związku z powyższym PiS będzie prowadził niezależną politykę zewnętrzna, ukierunkowaną na obronę interesów narodowych. W tym celu Polska gotowa jest zaangażować zarówno dwustronne, jak i wielostronne instrumenty współpracy na poziomie regionalnym. Dążenie do regionalnego przywództwa Polski, w połączeniu z realistycznym zrozumieniem współczesnych zagrożeń oraz ich natury, szczególnie w kontekście hybrydowej agresji Rosji na Ukrainie, oraz chęcią przyjęcia na siebie roli kluczowego uczestnika bezpieczeństwa regionalnego, sprzyja intensyfikacji bilateralnych relacji. W perspektywie sojusz dwóch regionalnych sił – Polski i Ukrainy – może stać się rdzeniem subregionalnej formacji wojskowo-politycznej w regionie bałtycko-czarnomorskim.

Autorzy: Walerij Krawczenko, Andrij Karakuc
Tłumaczenie; Nataliia Sokolova

Na terytorium okupowanego Donbasu znaleziono rosyjskie pociski GRAD-P („Partizan”), identyczne z tymi, które są używane przez bojowników Państwa Islamskiego w Syrii. Razem z pociskami znalezione zostały także instrukcje obsługi w języku arabskim – informuje grupa „Informacyjny Sprzeciw”.

Wcześniej pojawiały się informacje o tym, że w m. Komsomlsk rejonu Starobeszewskiego z pomocą rosyjskich specjalistów uruchomiono produkcję wspomnianych wyrzutni i pocisków z przeznaczeniem dla bojowników ISIS. Wyrzutnie te wykorzystywane są także w Donbasie, jednak instrukcje w języku arabskim wskazują, że odbiorcą części produkcji są organizacje terrorystyczne na Bliskim Wschodzie.

Na podstawie: defense-ua.com

Eksperyment, celem którego jest szybsze przekraczanie granicy na drogowych przejściach granicznych rozpocznie się 16 stycznia i potrwa do 21 stycznia na przejściach granicznych w Rawie Ruskiej i w Krakowcu.

W ciągu tych dni zostaną wyodrębione pasy ruchu dla pojazdów z ukraińską i zagraniczną rejestracją, a także będą prowadzone obserwacje które mają wskazać, czy pozwoli to zmniejszyć kolejki oraz przyśpieszyć odprawy. W razie powodzenia podobne zmiany zostaną wprowadzone również w innych punktach granicznych.

Na podstawie: facebook.com/zahidnuy.kordon

Po zakończeniu procesu ratyfikacji weszła w życie umowa o „otwartym niebie” zawarta pomiędzy rządami Ukrainy i Stanów Zjednoczonych – poinformowała ukraińskie Ministerstwo Infrastruktury.

Zgodnie z zapisami dokumentu linie lotnicze obu krajów mogą wykonywać rejsy w przestrzeni powietrznej oraz przyjmować pasażerów i ładunki, także z krajów trzecich, z dowolną częstotliwością.

Umowa była podpisana w Waszyngtonie 14 lipca 2015 roku.

Na podstawie: rada.gov.ua

W obwodzie zakarpackim powstała nowa brygada wojsk lądowych przeznaczona do działań w terenie górskim – informuje służba prasowa Ministerstwa Obrony Ukrainy.

Kadra dowódcza brygady została sformowana z oficerów i podoficerów posiadajacych doświadczenia bojowe w dzałaniach na Donbasie.

Aktualnie trwał proces kompletowania pododdziałów brygady, a także przyjmowanie sprzętu i wyposażenia. Rozpoczęły się także pierwsze ćwiczenia i praktyczne zajęcia w ramach nowej jednostki.

Równocześnie w Siłach Zbrojnych zakończył się proces wdrażania 65 standardów NATO, m.in. w zakresie ewakuacji medycznej. Trwają prace nad wprowadzeniem 70 innych norm, które mają zostać przyjęte w latach 2016-18.

Na podstawie: mil.gov.ua